80. rocznica Bitwy o Monte Cassino przypada 18 maja 2024 roku. To data, która upamiętnia zwycięską walkę okupioną krwią polskich żołnierzy walczących w armii polskiej na Zachodzie. Zdobycie wzgórza otworzyło aliantom drogę na Rzym.
Polskie walki o masyw Monte Cassino były niezwykle krwawe. 2. Korpus Polski stracił 923 zabitych i 2931 rannych żołnierzy i oficerów. Siły alianckie straciły 55 tysięcy poległych i rannych. Niemcy stracili około 20 tysięcy żołnierzy.
Atak oddziałów 2. Korpusu Polskiego gen. Władysława Andersa na Monte Cassino rozpoczął się 12 maja 1944 roku o godzinie 1.00. Żołnierze szli do nocnego ataku w zaminowanym, niemal nieosłoniętym terenie, pełnym zasieków, pod niemieckim ostrzałem prowadzonym z bunkrów, stanowisk artylerii i moździerzy. Atak kilkukrotnie wstrzymywano. Ostatecznie bitwa zakończyła się 18 maja 1944 roku. Nad ranem wzgórze Monte Cassino opuścili ostatni zdolni do walki żołnierze niemieccy. Nad ruinami klasztoru Niemcy wywiesili białą flagę.
18 maja 1944 odbyła się uroczysta akademia dla zwycięzców, z udziałem polskiej i alianckiej generalicji. Wykonano na niej po raz pierwszy pieśń Feliksa Konarskiego (Ref-Rena) i Alfreda Schütza pt. Czerwone maki na Monte Cassino. Pieśń napisana została w nocy z 17/18 maja w czasie trwania walk o Monte Cassino. Zaśpiewał ją Gwidon Borucki.
W 80. rocznicę Bitwy o Monte Cassino zaplanowano uroczystości na Polskim Cmentarzu Wojennym na Monte Cassino. Odbędą się 18 maja 2024 r. o godz. 16.
- Msza święta
- modlitwa duchownych innych wyznań;
- odegranie Hymnu Rzeczypospolitej Polskiej i Hymnu Republiki Włoskiej;
- powitanie gości przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych;
- przemówienia okolicznościowe;
- Apel Poległych;
- odśpiewanie utworu „Czerwone Maki”;
- ceremonia złożenia wieńców przez oficjalne delegacje państwowe;
- odegranie hejnału mariackiego;
- odprowadzenie wojskowej asysty honorowej;
- zakończenie uroczystości.
Po opuszczeniu miejsca uroczystości przez Prezydenta RP nastąpi ceremonia złożenia wieńców i wiązanek kwiatów przez pozostałych uczestników uroczystości.
Obchody organizuje Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przy wsparciu Ambasady Rzeczypospolitej Polskiej w Rzymie.
W uroczystości udział wezmą ostatni żyjący żołnierze 2. Korpusu Polskiego, przedstawiciele najwyższych władz państwowych z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto swój udział zapowiedzieli przedstawiciele parlamentu na czele z Marszałkiem Senatu RP i Wicemarszałek Sejmu RP.
