Szukaj

Kalendarium historyczne Zduńskiej Woli. Co się wydarzyło w sierpniu?

Jak zapisał się sierpień na kartach historii Zduńskiej Woli? To niestety miesiąc obfitujący w tragiczne rocznice. Przez dwa wieki istnienia miasta były jednak także i pozytywne sierpniowe wydarzenia. Przedstawiamy kolejną część historycznego kalendarium Zduńskiej Woli.

Sierpień w historii Zduńskiej Woli zapisał się między innymi wydarzeniami związanymi z męczeńską śmiercią świętego Maksymiliana. To także czas tragicznych wydarzeń na cmentarzu żydowskim i eksterminacji zduńskowolan pochodzenia żydowskiego. W sierpniu rozpoczęła się także historia przemysłowego kombinatu „Zwoltex”,  z którego słynęła Zduńska Wola.  Oto kalendarium historyczne Zduńskiej Woli w sierpniu.

1 sierpnia 1935 roku – uruchomiono całą linię kolejową Śląsk – Porty. 7 lutego 1928 roku powstało Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej Ignacego Mościckiego w sprawie budowy kolei Herby Nowe – Inowrocław. Upoważniło rząd „do budowy pierwszorzędnej normalnotorowej kolei użytku publicznego od stacji kolejowej Herby – przez Zduńską Wolę – Barłogi do stacji kolejowej Inowrocław, ogólnej długości około 255 km”.

Do budowy na odcinku Herby Nowe – Zduńska Wola Karsznice przystąpiono już wiosną 1928 roku. Gotową część trasy między Herbami Nowymi a Zduńską Wolą oddano do użytku 8 listopada 1930 roku. Dopiero budowa środkowego odcinka magistrali z Karsznic do Inowrocławia zamknąć mogła całość inwestycji. 30 marca 1931 roku przyznano koncesję na budowę Francusko – Polskiemu Towarzystwu Kolejowemu Spółce Akcyjnej z siedzibą w Paryżu, która zobowiązała się do zakończenia prac w ciągu trzech lat. Środkowy odcinek oddano do eksploatacji 1 marca 1933 roku.

1 sierpnia 1946 roku – powstały Zakłady Przemysłu Bawełnianego, późniejszy „Zwoltex”, utworzone z 18 zakładów prywatnych istniejących przed II wojną światową w Zduńskiej Woli. Zostały znacjonalizowane i stworzono z nich jeden kombinat pod nazwą Państwowe Zakłady Przemysłu Bawełnianego w Zduńskiej Woli. Bazą była dawna fabryka Karola Straussa przy ul. Sieradzkiej, która została przejęta i rozbudowana przez Augusta Arleta, a po wojnie znacjonalizowana jako mienie poniemieckie.

W 1950 roku zapadła decyzja o budowie kombinatu bawełnianego z nową przędzalnią cienkoprzędną, tkalnią, suchą wykończalnią oraz farbiarnią. Główny zakład powstał w 1962 roku przy ulicy Spacerowej. W 1974 roku zakładom nadano nazwę „Zwoltex”. Zatrudniał około 2500 osób.

Przy zakładach „Zwoltex” działał Zespól Szkół, fabryka miała dwa własne ośrodki wypoczynkowe w Jagniątkowie i Strumianach przychodnią zdrowia oraz Zakładowy Dom Kultury z Zespołem Pieśni i Tańca „Zduńskowolanie”.

4 sierpnia 1805 roku – urodziny Petroneli Złotnickiej, córki Stefana i Honoraty Złotnickich

6 sierpnia 1914 roku – Pochodzący ze Zduńskiej Woli Ignacy Boerner, późniejszy minister poczty II RP, 109 lat temu wyruszył z kompanią kadrową z podkrakowskich Oleandrów za kordon graniczy do Królestwa Polskiego. Syn zduńskowolskiego pastora Edwarda Ignacego Boernera przystąpił do grona tych, którzy na początku I wojny światowej „na stos rzucili swój życia los”.  Kompania 12 sierpnia zajęła Kielce, ale nie udało jej się przebić do Warszawy. Pierwsza Kadrowa wróciła do Krakowa. Później oddziały przekształciły się w Legiony Polskie.

11 sierpnia 1875 roku – w Zduńskiej Woli urodził się Ignacy Boerner, późniejszy minister poczt i telegrafów II Rzeczypospolitej. Był działaczem Polskiej Partii Socjalistycznej. Jego ojciec, Edward Ignacy, pastor ewangelicko-augsburski, walczył w powstaniu styczniowym. Ignacy uczęszczał do rządowej szkoły realnej w Kaliszu, gdzie brał udział w tajnych kółkach samokształceniowych. Studia techniczne rozpoczął w Darmsztadzie.  W 1902 r. z tytułem inżyniera przybył do Warszawy, a następnie wyjechał do Ostrowca, gdzie w 1905 r. stanął na czele tzw. republiki ostrowieckiej, powstałej po wycofaniu się wojsk rosyjskich, znany jako czerwony prezydent Republiki Ostrowieckiej. Po upadku rewolucji w 1906 r. uciekł do Galicji, a następnie do Frankfurtu nad Menem, Stamtąd został wydalony, a po powrocie na teren zaboru austriackiego, wstąpił do Związku Walki Czynnej, a w sierpniu 1914 r. z Pierwszą Kompanią Kadrową wyruszył na front. W latach 1914-1915 był oficerem do zadań specjalnych Józefa Piłsudskiego oraz służył w oddziale wywiadowczym I Brygady Legionów. W okresie II Rzeczypospolitej, w latach 1923–1924 był attaché wojskowym w Moskwie. Był też szefem Wydziału Wojskowego w Ministerstwie Przemysłu i Handlu, a w latach 1929–1933 sprawował funkcję ministra poczt i telegrafów. Od 1930 roku był też posłem na Sejm. Zmarł 12 kwietnia 1933 r. w Warszawie.

14 sierpnia 1863 roku – aresztowanie pastora Edwarda Boernera pod zarzutem przynależności do władz powstańczych. Pastor parafii ewangelicko-augsburskiej w Zduńskiej Woli (1856-1910). Pochodził z rodziny imigrantów z Saksonii osiadłej w Płocku.

14 sierpnia 1941 roku – śmierć św. Maksymiliana w KL Auschwitz. Aresztowany przez Niemców 17 lutego 1941 roku zakonnik został osadzony w więzieniu na „Pawiaku”, a 28 maja 1941 roku skierowany do KL Auschwitz. W obozie otrzymał numer 16 670. Po ucieczce jednego z więźniów, do jakiej doszło pod koniec lipca 1941 roku, gdy karą za to dla dziesięciu innych miała być śmierć w bunkrze głodowym, ojciec Maksymilian dobrowolnie poszedł na śmierć w miejsce jednego ze współwięźniów. Dziesięciu skazanych do bloku nr 11 odprowadzono 29 lipca 1941 roku. Po dwóch tygodniach, 14 sierpnia 1941 roku, w bunkrze żyło jeszcze czterech skazańców, wśród nich ojciec Kolbe. Każdemu z nich wstrzyknięto truciznę. Ciało zakonnika zostało spalone w obozowym krematorium 15 sierpnia, w święto Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny.

Maksymilian Kolbe urodził się 8 stycznia 1894 w Zduńskiej Woli. Także 8 stycznia 1894 został ochrzczony w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Zduńskiej Woli jako Rajmund Kolbe. Świętym został ogłoszony 10 października 1982 roku przez papieża św. Jana Pawła II jako męczennik kościoła katolickiego. Beatyfikacja odbyła się w Rzymie 17 października 1971. Św. Maksymilian jest patronem Zduńskiej Woli oraz powiatu zduńskowolskiego.

14 sierpnia 1989 roku – erygowano parafię pw. św. Maksymiliana w Zduńskiej Woli.

16 sierpnia 1981 roku – wmurowano kamień węgielny pod budowę ośrodka pamięci św. Maksymiliana.

19 sierpnia 1914 roku – wkroczenie wojsk Cesarstwa Niemieckiego do Zduńskiej Woli.

24 sierpnia 1928 roku – przetarg na budowę torowiska na odcinku Kozuby – Zduńska Wola wygrało Towarzystwo Robót Inżynieryjnych z Poznania.

24 – 26 sierpnia 1942 roku – likwidacja getta żydowskiego. Między 24 a 26 sierpnia. Wtedy to w Zduńskiej Woli ludność żydowską spędzono na teren cmentarza, gdzie odbywały się selekcje. Ponad tysiąc osób spośród niemal 10 tys. zostało wybranych i wywiezionych do getta łódzkiego. Pozostali trafili do obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem, gdzie zostali natychmiast zabici.

Na cmentarzu w Zduńskiej Woli jest pomnik upamiętniający ofiary eksterminacji, zduńskowolan którzy zginęli podczas wydarzeń z 1942 roku bezpośrednio na cmentarzu. To mogiła około 200 osób.

Cmentarz jest wpisany do rejestru zabytków.  Istnieje od 1826 roku. Obecnie jest pod jurysdykcją Gminy Żydowskiej w Łodzi, a pozostaje pod opieką zduńskowolan.

29 sierpnia 1959 roku – wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę kombinatu Państwowych Zakładów Przemysłu Bawełnianego w Zduńskiej Woli, późniejszego zakładu „Zwoltex” przy ul. Spacerowej.

31 sierpnia 1933 roku – wydano zezwolenie na otwarcie kaplicy w jednym z domów w Karsznicach.

Inne artykuły

Budżet Obywatelski 2027. Wnioski od środy

Od 15 lipca mieszkańcy Zduńskiej Woli mogą składać swoje propozycje do kolejnej edycji budżetu obywatelskiego. Zgłaszać można pomysły na inwestycje oraz wydarzenia na przyszły rok. Głosowanie odbędzie się pod koniec września i na początku października.

Dzień pamięci ofiar ludobójstwa

11 lipca obchodzony jest „Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Ludobójstwa dokonanego przez ukraińskich nacjonalistów na obywatelach II Rzeczypospolitej Polskiej”. W tym roku przypada 83. rocznica wydarzeń na Wołyniu, jakie upamiętnia.

Wakacje w Zduńskiej Woli

Wakacyjne koncerty i wydarzenia w Zduńskiej Woli i okolicy. Mieszkańcy mogą skorzystać z oferty kulturalnej, sportowej, spędzić czas na basenach albo wybrać się do kina w Ratuszu.

Przejdź do treści