Dzisiaj jest: wtorek 12 grudnia 2017        Imieniny: Joanna, Aleksandra, Dagmara

Miejski Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2017 rok

WPROWADZENIE

Alkoholizm jest jednym z najpoważniejszych współczesnych problemów zdrowotnych i społecznych. Według Światowej Organizacji Zdrowia alkohol znajduje się na trzecim miejscu wśród czynników ryzyka dla zdrowia populacji, po chorobach związanych z paleniem tytoniu i nadciśnieniem tętniczym. Spożywanie alkoholu ma wpływ na ponad 60 rodzajów chorób i urazów. Alkohol działa szkodliwie na niemal wszystkie tkanki i narządy. Szkody powodowane przez alkoholizm oraz ryzykowne i szkodliwe spożywanie alkoholu występują w wielu obszarach:

  • jednostkowym (oddziałują negatywnie na zdrowie fizyczne i psychiczne osób pijących),
  • społecznym (negatywne oddziaływanie na zdrowie fizyczne i psychiczne członków rodzin, przemoc w rodzinie, rozpad życia rodzinnego, zakłócenia porządku i bezpieczeństwa publicznego, wypadki drogowe, przestępczość, ubóstwo, bezrobocie),
  • ekonomicznym (koszty: leczenia osób uzależnionych jak i współuzależnionych, systemu pomocy społecznej, zaangażowania wymiaru sprawiedliwości, przedwczesnej umieralności, spadek wydajności pracy itp.).

Zagrożenia wynikające z używania i nadużywania alkoholu i innych substancji psychoaktywnych dotyczą całej populacji ludności. Organy administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego są obowiązane do podejmowania działań zmierzających do ograniczania spożycia napojów alkoholowych oraz zmiany struktury ich spożywania, inicjowania i wspierania przedsięwzięć mających na celu zmianę obyczajów w zakresie sposobu spożywania alkoholu, działania na rzecz trzeźwości w miejscu pracy, przeciwdziałania powstawaniu i usuwania następstw nadużywania alkoholu, a także wspierania działalności organizacji społecznych w tym zakresie. Organy popierają także tworzenie i rozwój organizacji społecznych, których celem jest krzewienie trzeźwości i abstynencji, oddziaływanie na osoby nadużywające alkoholu oraz udzielanie pomocy ich rodzinom, jak również zapewniają warunki sprzyjające działaniom tych organizacji.

Miejski Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych na 2017 r., zwany dalej „Programem”, stanowi część strategii rozwiązywania problemów społecznych gminy w zakresie profilaktyki uzależnień oraz ograniczania szkód społecznych i zdrowotnych wywołanych przez używanie i nadużywanie alkoholu.
Program określa zadania własne gminy wynikające z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2016 r. poz. 487 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”, dotyczące prowadzenia działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz integracji społecznej osób uzależnionych od alkoholu.

Program, obok zadań wskazanych w art. 41 ust. 1 powołanej ustawy, określa także zadania własne gminy w obszarze profilaktyki, pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej zapisane w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2016 r. poz. 224 ze zm.) oraz działania w ramach lokalnego systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie, zgodnie z ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1390). Ujęte w nim zadania są zgodne z działaniami zaproponowanymi przez Miejską Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.
System profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych opisany w Programie oparty jest na wzajemnie komplementarnych programach działań realizowanych na różnych poziomach administracji, uwzględniając kierunki działań określone w „Rekomendacjach i Priorytetach dotyczących realizowania i finansowania gminnych programów” Państwowej Agencji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych.

Program wpisuje się w cele i zadania ujęte w:

  1. Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 4 sierpnia 2016 r. w sprawie Narodowego Programu Zdrowia na lata 2016-2020;
  2. „Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych na lata 2010–2020” przyjętej uchwałą nr XLIV/423/09 Rady Miasta Zduńska Wola z dnia 21 grudnia 2009 r.;
  3. gminnym systemie przeciwdziałania przemocy, który realizowany jest w ramach Miejskiego Programu Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie na lata 2010–2020, przyjętego uchwałą nr XLIV/424/09 Rady Miasta Zduńska Wola z dnia 21 grudnia 2009 r.;
  4. Miejskim Programie Przeciwdziałania Narkomanii na lata 2017–2020 dla Miasta Zduńska Wola.
    Program zakłada kontynuację działań i inicjatyw poprzez prowadzenie szerokiej współpracy z instytucjami, jednostkami samorządowymi i organizacjami pozarządowymi działającymi na terenie Miasta Zduńska Wola.

Na realizację zadań określonych w Programie przeznaczone będą środki finansowe pochodzące z opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Na mocy art. 182 ustawy  o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi dochody z opłat za zezwolenia wydane na podstawie art. 18 lub art. 181 oraz dochody z opłat określonych w art. 111 wykorzystywane będą na realizację:

  1. gminnych programów profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz Gminnych Programów, o których mowa w art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii;
  2. zadań realizowanych przez placówkę wsparcia dziennego, o której mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, w ramach gminnego programu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz Gminnych Programów, o których mowa w art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii –  i nie mogą być przeznaczone na inne cele.

Program stanowiący część strategii rozwiązywania problemów społecznych uchwalany jest corocznie przez Radę Miasta.


II.  DIAGNOZA LOKALNYCH PROBLEMÓW UZALEŻNIEŃ I PRZEMOCY W RODZINIE
W oparciu o materiały oraz dane statystyczne uzyskane za 2015 r. od jednostek i instytucji działających w obszarze problemów alkoholowych, narkomanii oraz przemocy w rodzinie, została opracowana diagnoza, stanowiąca podstawę Programu. Poniżej przedstawione dane statystyczne wskazują uzasadnioną potrzebę podejmowania działań na rzecz przeciwdziałania problemom społecznym tj. alkoholizmowi, narkomanii i przemocy w rodzinie.

1. POMOC SOCJALNA, PSYCHOSPOŁECZNA, PRAWNA, OCHRONA PRZED ZJAWISKIEM PRZEMOCY W RODZINIE
1) Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej Centrum Opieki Socjalnej w Zduńskiej Woli
Pomoc społeczna realizuje działania na rzecz osób w obszarze rozwiązywania problemów związanych z nadużywaniem alkoholu i innych substancji psychoaktywnych oraz przemocy w rodzinie.

Wyszczególnienie 2013 r. 2014 r. 2015 r.
Liczba rodzin z problemem alkoholowym 269 273 250
Liczba rodzin z problemem narkotykowym 4 5 6
Liczba rodzin, w których występuje przemoc 55 76 109


Dane statystyczne wskazują, że w 2015 r. z pomocy społecznej w związku z problemem alkoholowym skorzystały 23 rodziny mniej niż w roku 2014 (spadek o 8,42%). W roku 2015 w stosunku do roku 2014 wzrosła liczba rodzin z problemem narkotykowym o 1 (przyrost o 20%). Liczba rodzin, w których wystąpiła przemoc w rodzinie w badanym okresie wzrosła o 33 (przyrost o 43,42% w stosunku do roku 2014). W okresie badanym przyjęto 109 zgłoszeń dotyczących stosowania przemocy w rodzinie oraz wszczęto 109 procedur „Niebieskiej Karty” (wzrost o 43,42% w stosunku do 2014 r.).

Statystyka ofiar przemocy w 2014 r. i 2015 r. kształtuje się następująco:

Liczba ofiar przemocy

2014 r.

2015 r.

190 w % 275 w %

w tym:
          kobiet
          mężczyzn
          dzieci


73
2
115

38,42
1,05
60,53

100
6
169

36,36
2,18
61,46
Liczba sprawców przemocy 76 w % 109 w %
w tym:
          kobiet
          mężczyzn
          dzieci

2
74
0

2,63
97,37
0,00

6
103
0

5,50
94,50
0,00


W roku 2015 w stosunku do 2014 wzrosła liczba ofiar przemocy oraz liczba sprawców przemocy. Na zjawisko przemocy miały wpływ:

  1. czynniki psychologiczne (zaburzenia osobowości, zaburzenia kontroli emocjonalnej i kontroli zachowań, stres, frustracja, silne negatywne emocje, chłód emocjonalny, przeżycia traumatyczne, np. bycie ofiarą, świadkiem przemocy),
  2. substancje chemiczne (alkohol, narkotyki, które wyzwalają agresję, stymulują i pobudzają do działania, jednocześnie osłabiając zdolność do samokontroli),
  3. czynniki społeczno-kulturowe (przemoc jako wzorzec przekazywany z pokolenia na pokolenie, przemoc jako forma kontrolowania, wymuszania posłuszeństwa, akceptowane narzędzie),
  4. czynniki środowiskowe (niski status socjoekonomiczny, izolacja społeczna rodziny, stres związany z brakiem zatrudnienia, itp.).


Przy MOPSCOS działa Zespół Interdyscyplinarny ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie, powołany uchwałą nr V/38/11 Rady Miasta Zduńska Wola z dnia 27 stycznia 2011 r. Celem działania Zespołu i Grup Roboczych jest:

  1. diagnozowanie problemu przemocy w rodzinie,
  2. podejmowanie działań w środowisku zagrożonym przemocą mających na celu przeciwdziałanie temu zjawisku,
  3. inicjowanie interwencji w środowisku dotkniętym przemocą w rodzinie,
  4. rozpowszechnianie informacji o instytucjach, osobach i możliwościach udzielania pomocy w środowisku lokalnym,
  5. inicjowanie działań w stosunku do osób stosujących przemoc w rodzinie.

W 2015 r. odbyły się 4 posiedzenia Zespołu Interdyscyplinarnego, 249 posiedzeń Grup Roboczych.


2) Punkt ds. Przemocy w Rodzinie funkcjonujący przy MOPSCOS
Do realizacji zadań w obszarze przeciwdziałania przemocy w rodzinie został powołany Punkt ds. Przemocy w Rodzinie. Zadaniem Zespołu Interdyscyplinarnego jest integrowanie i koordynowanie działań podmiotów wchodzących w skład Zespołu oraz specjalistów działających w Grupach Roboczych w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Zakres działań realizowany był wieloaspektowo ze szczególnym uwzględnieniem udzielania szeroko pojętej pomocy psychologicznej, socjalnej, prawnej ofiarom przemocy, wspierania pokrzywdzonych, edukacji pokrzywdzonych i ich sprawców, podejmowania interwencji w środowisku na rzecz ofiar przemocy, udzielania pomocy dzieciom, osobom z problemem alkoholowym oraz współuzależnionym, prowadzenia działań mediacyjnych i terapii małżeńskich, udzielania wsparcia w rozwiązywaniu kryzysów rodzinnych. Istotnym elementem pracy Punktu było udzielanie wsparcia rodzinom w rozwiązywaniu problemów opiekuńczo-wychowawczych poprzez inicjowanie i prowadzenie działań mediacyjnych i interwencyjnych w sytuacjach kryzysowych.

W 2015 roku w zakresie pomocy psychologicznej obejmującej m.in. wsparcie w działaniu, edukację, czyli poszerzanie wiedzy o zjawisku przemocy, terapię, pomoc psychologiczną w zakresie problemów związanych z przemocą w rodzinie i innymi problemami rodzinnymi, zrealizowano łącznie 420 przyjęć indywidualnych, w tym:

  1. zainicjowano i przeprowadzono 64 oddziaływania terapeutyczne,
  2. udzielono pomocy psychologicznej 65 ofiarom przemocy,
  3. udzielono 66 osobom pomocy w rozwiązywaniu problemów rodzinnych, osobistych i innych,
  4. współpracowano w 62 sprawach z przedstawicielami instytucji działającymi na rzecz przeciwdziałania uzależnieniom i przemocy w rodzinie m.in. pracownikami socjalnymi, asystentami rodziny, kuratorami, dzielnicowymi.


W ramach poradnictwa prawnego podjęte zostały 222 działania, w tym udzielono pomocy prawnej w sprawach rozwodowych, separacji prawnej, ubezwłasnowolnienia, rozdzielności majątkowej, uzyskania alimentów lub innych świadczeń pomocowych 216 osobom.

Działania interwencyjno–wspierające mają charakter wieloaspektowej pomocy socjalnej ukierunkowanej na zdiagnozowanie problemów rodziny i dobór odpowiednich form pomocy umożliwiających przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej. Zakres pomocy socjalnej obejmował: zabezpieczenie miejsca noclegowego, indywidualny kontakt z osobami potrzebującymi pomocy, udzielanie wszechstronnej informacji o możliwości uzyskania pomocy, wsparcie w załatwianiu spraw urzędowych i innych bytowych, prowadzenie rozmów z osobami uzależnionymi motywującymi je do leczenia. Pracownicy socjalni udzielili wsparcia łącznie 453 osobom. Pracownicy socjalni, asystenci rodziny, kuratorzy oraz inni specjaliści przeprowadzili łącznie 124 konsultacje z osobami wymagającymi pomocy. 220 ofiarom przemocy udzielono pomocy socjalnej lub wszechstronnej informacji o możliwości uzyskania wsparcia.

Psychoterapeuta udzielił wsparcia 174 osobom, w tym z 16 osobami prowadził działania terapeutyczne. Pomocą psychologiczną w zakresie przemocy w rodzinie objętych zostało 52 jej ofiar. Specjalista udzielił 86 porad indywidualnych,  zdiagnozował problemy u 90 osób. Współpracował z przedstawicielami instytucji i organizacji pozarządowych działających na rzecz przeciwdziałania uzależnieniom i przemocy w rodzinie, m.in. pracownikami socjalnymi, dzielnicowymi, kuratorami.

W Punkcie ds. Przemocy w Rodzinie zatrudniony jest specjalista ds. uzależnień, specjalista ds. relacji interpersonalnych i profilaktyki uzależnień, mediator, który podjął następujące działania:

  1. udzielił w 60 przypadkach wsparcia w rozwiązywaniu konfliktów rodzinnych,
  2. inicjował i  prowadził działania mediacyjne, negocjacyjne i interwencyjne w sytuacjach kryzysowych  oraz interwencje w środowisku - 24,
  3. udzielał porad indywidualnych, prowadził terapie grupowe, inicjował grupy samopomocowe i grupy wsparcia, prowadził warsztaty dla dzieci, młodzieży i ich rodzin - 254,
  4. przeprowadził łącznie 70 rodzinnych integracji i terapii małżeńskich,
  5. przeprowadził prelekcję w świetlicy środowiskowej nt. "Jak przeciwdziałać przemocy w szkole" dla 25 podopiecznych,
  6. współpracował z Zespołem Interdyscyplinarnym w 3 przypadkach.

    Wsparciem zostało objętych 408 osób.


3) Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych
Inicjowanie działań w zakresie określonym w art. 41 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi oraz podejmowanie czynności zmierzających do orzeczenia o zastosowaniu wobec osoby uzależnionej od alkoholu obowiązku poddania się leczeniu w zakładzie lecznictwa odwykowego należy do kompetencji Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Zduńskiej Woli, co obrazuje poniższa tabela.

Wyszczególnienie: 2013 r. 2014 r. 2015 r.
Liczba zarejestrowanych wniosków o zastosowanie leczenia odwykowego.  84 89 87
Liczba przeprowadzonych rozmów z osobami uzależnionymi i ich rodzinami.   49 43 35
Liczba wniosków skierowanych do Sądu Rejonowego o zastosowanie leczenia.  47 32 22


W 2015 r. w stosunku do 2014 r. wzrosła o 1 liczba wniosków skierowanych do Sądu Rejonowego o zastosowanie leczenia odwykowego wobec osób uzależnionych. W analizowanym okresie w stosunku do roku poprzedniego spadła o 2,25% liczba zarejestrowanych wniosków o zastosowanie leczenia odwykowego.

W 2015 r. Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Zduńskiej Woli odbyła 14 posiedzeń, w tym 12 posiedzeń – Zespół ds. orzekania i motywowania do leczenia, 14 posiedzeń – Zespół ds. kontroli. W zakresie swoich kompetencji Zespół ds. Orzekania o Leczeniu prowadził z osobami uzależnionymi rozmowy interwencyjno–motywacyjne do podjęcia leczenia.

Do Komisji w 2015 r. wpłynęło 87 nowych wniosków o wszczęcie postępowania w sprawie zastosowania obowiązku leczenia odwykowego wobec osób nadużywających alkoholu od następujących wnioskodawców (w 2014 r. - 89):

  2014 r. 2015 r.
Komendy Powiatowej Policji 19 31
członków rodzin 37 33
kuratorów sądowych 15 7
MOPS COS 16 16
PCPR 2 0


Komisja wystosowała 80 zaproszeń (w 2014 r. - 99) do osób, które w związku z nadużywaniem alkoholu, zgodnie z art. 24 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, powodują rozkład życia rodzinnego, demoralizację małoletnich, uchylają się od pracy albo systematycznie zakłócają spokój lub porządek publiczny, kierując ich na badanie przez biegłego w celu wydania opinii w przedmiocie uzależnienia od alkoholu i wskazania rodzaju zakładu leczniczego.
W wyniku analizy zgromadzonej dokumentacji i przeprowadzonych rozmów Komisja podjęła działania w sprawach:

  2014 r. 2015 r.
uzyskania bądź aktualizacji informacji środowiskowych przez KPP 89 62
skierowania na badanie przez biegłych (psychiatra, psycholog) 53 52
zmotywowania do podjęcia dobrowolnego leczenia 35 32
wystosowania pism motywujących do podjęcia lub kontynuacji terapii  3 4
sprawdzenia, czy podjęto leczenie lub terapię 35 32
zapytania do sądu i kuratorów sądowych, PCPR 1 -
skierowania do sądu wniosków o zastosowanie obowiązku leczenia odwykowego 32 33
zawieszenia postępowania  34  41
kontynuacji spraw  21  20


W zakresie swoich kompetencji członkowie Komisji przeprowadzili 44 kontrole w punktach sprzedaży napojów alkoholowych w zakresie przestrzegania zasad i warunków korzystania z zezwoleń.


2. POMOC TERAPEUTYCZNA I REHABILITACYJNA

Waga problemów wynikających z nadmiernego lub nieprawidłowego spożywania alkoholu i innych substancji psychoaktywnych w Polsce jest znacząca, zarówno w kontekście skutków zdrowotnych, jak i społecznych. Problemy spowodowane spożywaniem  alkoholu i innych substancji psychoaktywnych prowadzą do problemów zdrowotnych jednostki, skrócenia długości życia osób uzależnionych o 10-20 lat, zaburzeń rozwoju psychofizycznego, zaburzeń emocjonalnych i psychosomatycznych u dzieci i innych członków rodziny, a w konsekwencji do rozkładu życia rodzinnego (m.in. kłótnie, przemoc, niechciane ciąże, demoralizacja, dewiacje seksualne, zubożenie itp.), naruszenia prawa i porządku przez osoby nietrzeźwe, bezrobocia, samobójstwa, bezdomności i włóczęgostwa, problemów w środowiska pracy. Jednostki samorządu terytorialnego mają znaczącą rolę do odegrania zarówno w likwidowaniu szkód, a przede wszystkim w ich zapobieganiu.

W ramach zadań realizowanych w 2015 r. Miasto Zduńska Wola podejmowało działania mające na celu udzielanie pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej w obszarze problemów związanych ze spożywaniem alkoholu i innych substancji psychoaktywnych bądź uzależnieniem poprzez:

  1. świadczenie usług zdrowotnych w Poradni Leczenia Uzależnień przy Zduńskowolskim Szpitalu Powiatowym sp. z o. o. w Zduńskiej Woli, poza kontraktem z NFZ oraz w Poradni Terapii Uzależnień Samodzielnego Publicznego Zakładu Podstawowej Opieki Zdrowotnej w Zduńskiej Woli;
  2. motywowanie przez Miejską Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych do podjęcia terapii i leczenia odwykowego, kierowania do poradni, lekarza biegłego sądowego lub do sądu o zastosowanie obowiązku leczenia;
  3. prowadzenie działalności informacyjnej dla mieszkańców Miasta w zakresie możliwości uzyskania specjalistycznej pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej w placówkach realizujących zadania w zakresie rozwiązywania problemów uzależnień, współpraca w tym zakresie z mediami.

W ramach zakupionych usług medycznych Poradnia Leczenia Uzależnień przy Zduńskowolskim Szpitalu Powiatowym sp. z o.o. w okresie od stycznia do grudnia 2015 r. zrealizowała następujące działania:

  1. przeprowadzono 96 konsultacji terapeutycznych dla osób uzależnionych i ich rodzin;
  2. przeprowadzono 12 sesji warsztatowych dla 82 pacjentów uzależnionych, będących w I etapie leczenia;
  3. przeprowadzono 12 sesji warsztatowych dla 197 pacjentów uzależnionych, będących w III etapie leczenia, którzy ukończyli podstawowy etap leczenia, rozpoznali własne uzależnienia i pozytywnie przebiega u nich proces akceptacji;
  4. przeprowadzono 12 sesji grupy wsparcia dla 293 osób uzależnionych, którzy wymagali pomocy w rozwiązywaniu bieżących trudności oraz motywowania do dalszego trzeźwienia (w 2014 r. - 258 osób);
  5. przeprowadzono 12 sesji rodzinnych dla osób uzależnionych i ich rodzin celem poprawy zaburzonych relacji rodzinnych związanych z podjętą i kontynuowaną terapią, w których uczestniczyło 240 osób (w 2014 r. 96 sesji rodzinnych w których uczestniczyły 192 osoby).

Powyższe zadania realizowało 2 certyfikowanych specjalistów psychoterapii uzależnień oraz instruktor terapii uzależnień. Poradnia Leczenia Uzależnień systematycznie współpracowała z Miejską Komisją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Zduńskiej Woli w zakresie kierowanych osób uzależnionych na leczenie.

Samodzielny Publiczny Zakład Podstawowej Opieki Zdrowotnej w Zduńskiej Woli w okresie od stycznia do grudnia 2015 r. w Poradni Terapii Uzależnień udzielał pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej oraz podejmował działania interwencyjno–zapobiegawcze skierowane do osób uzależnionych, współuzależnionych od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych. W 2015 r. podjęte zostały następujące działania:

  1. Certyfikowany instruktor terapii uzależnień od narkotyków podjął 601 działań interwencyjno-zapobiegawczych, w tym: 218 wobec osób pełnoletnich, 11 - wobec dzieci i młodzieży, 116 - względem osób uzależnionych, 89 - wobec osób współuzależnionych, 27 - osób eksperymentujących;
  2. Terapeuta uzależnień udzielił 212 porad i 22 konsultacje jednorazowe osobom, które ukończyły 18 rok życia (zarejestrowano 64 osoby). W trakcie dyżurów zdiagnozował problemy uzależnienia oraz problemy dotyczące współuzależnienia, udzielił pomocy w zakresie zgłaszanych problemów, objął terapią podstawową osoby uzależnione od alkoholu oraz kształtował zachowania prozdrowotne;
  3. Psycholog  udzielił 17 porad i konsultacji w zakresie zapobiegania uzależnieniom od substancji psychoaktywnych. Pomocą psychologiczną objętych zostało 11 osób;
  4. Pedagog udzielił 10 porad i 3 konsultacje jednorazowe w zakresie zgłaszanych problemów, realizował działania z zakresu profilaktyki I i II rzędowej w stosunku do dzieci i młodzieży z rodzin z problemem alkoholowym, osób zagrożonych nadużywaniem środków psychoaktywnych, zagrożonych demoralizacją. Zarejestrowano 7 osób;
  5. Specjalista ds. relacji interpersonalnych i profilaktyki uzależnień udzielił pomocy 150 osobom uzależnionym i 5 osobom współuzależnionym. Ogółem zarejestrowano wszystkich wizyt 360. Wszystkie osoby korzystające z pomocy  ukończyły 18 rok życia;
  6. Lekarz psychiatra zrealizował 11 dyżurów.


Zadania samorządu gminy w zakresie przeciwdziałania uzależnieniom realizowały we współpracy z Miastem Stowarzyszenie Abstynentów Klubu „Wola” i Stowarzyszenie Abstynentów Klub Wzajemnej Pomocy „Rzemieślnik”. W ramach współdziałania stowarzyszenia otrzymały dotacje celowe na prowadzenie działalności służącej utrzymywaniu abstynencji i krzewieniu idei trzeźwości oraz na prowadzenie zajęć profilaktyczno-rehabilitacyjnych na rzecz osób uzależnionych od alkoholu, współuzależnionych i członków ich rodzin. Stowarzyszenia udzielały pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej, w szczególności:

  • osoba „pierwszego kontaktu”, w ramach punktu informacyjnego, prowadziła rozmowy, udzielała porad,
  • odbywały się grupowe spotkania profilaktyczno-terapeutyczne,
  • organizowane były otwarte spotkania motywujące do abstynencji,
  • świadczona była pomoc psychologiczno-terapeutyczna,
  • odbywały się spotkania integracyjne i okolicznościowe środowiska abstynenckiego.


3. ZJAWISKA Z ZAKRESU NARUSZANIA BEZPIECZEŃSTWA I PORZĄDKU PUBLICZNEGO

W „Informacji o stanie bezpieczeństwa publicznego na terenie miasta Zduńska Wola w 2015 r.” w obszarze przeciwdziałania uzależnieniom i patologiom społecznym przedstawione zostały istotne dane.


1) Komenda Powiatowa Policji w Zduńskiej Woli

Systematyczne ograniczanie zjawiska narkomanii, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży szkolnej, jest zadaniem priorytetowym dla nieetatowego zespołu Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji w Zduńskiej Woli wspieranego przez funkcjonariuszy Zespołu ds. Nieletnich i Patologii. W 2015 r. stwierdzono 202 przestępstwa (w 2014 r. - 201), z czego  wykryto 199 przestępstw tj. o 1% więcej niż w poprzednim roku. Czynów tych dopuściło się 26 sprawców, co przy stwierdzeniu tak dużej liczby przestępstw świadczy o bardzo dobrej pracy policjantów w kierunku rozwoju tzw. przedmiotowego sprawy.

Do zadań Wydziału Prewencji KPP zajmującego się zapewnieniem spokoju i porządku w miejscach publicznych należy m.in. przeprowadzanie interwencji w czasie awantur rodzinnych i sąsiedzkich. W roku 2015 roku liczba interwencji uległa zmniejszeniu i wyniosła 3463 (w 2014 r. - 4606). Interwencje w 41 przypadkach dotyczyły spożywania alkoholu w miejscu publicznym. Sprawcy 511 przypadków zakłóceń spokoju i porządku zostali zatrzymani do wytrzeźwienia w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych Komendy Powiatowej Policji w Zduńskiej Woli (w 2014 r. - 545). Zatrzymanie do wytrzeźwienia jest czynnością ostateczną i wiąże się z koniecznością obciążenia zatrzymanego do wytrzeźwienia kosztami pobytu naliczanymi ryczałtowo oraz koniecznością utrzymywania stałej służby w tych pomieszczeniach, dlatego podstawowym działaniem jest odwiezienie nietrzeźwego do miejsca zamieszkania i oddania go pod opiekę rodzinie. Jeżeli nie ma nikogo w miejscu zamieszkania lub rodzina nie wyraża zgody na przyjęcie swojego krewnego to jest on umieszczany do wytrzeźwienia w jednostce Policji, wykonującej wtedy zadania przynależne izbie wytrzeźwień.

W ogólnej liczbie 3463 odnotowanych interwencji, 803 miało charakter domowy (w 2014 r. - 1034), w trakcie których stwierdzono fakty przemocy w rodzinie w 94 przypadkach (w 2014 r. - 64), co odpowiada wdrożeniu procedury „Niebieska karta”, w ramach której do likwidacji zagrożenia przemocą lub odseparowania sprawcy od ofiary włączane są inne podmioty z terenu powiatu. W ramach tych czynności dzielnicowi systematycznie dokonują wizyt domowych sprawdzając stan bezpieczeństwa domowników, a przede wszystkim zachowanie sprawcy przemocy w rodzinie. Wobec zwiększenia zagrożenia bezpieczeństwa przemocą w rodzinach dostosowane zostały działania Policji i znalazło to odzwierciedlenie w osiąganych wynikach. W roku 2015 dzielnicowi dokonali 432 wizyty w miejscach występowania przemocy (w 2014 r. - 325). Liczba osób pokrzywdzonych w wyniku przemocy domowej wyniosła 121 (w 2014 r. - 102), w tym 90 kobiet (w 2014 r. - 72), 12 mężczyzn (w 2014 r. - 10) oraz 19 małoletnich (w 2014 r. - 20).

W toku realizacji zadań prewencyjno-represyjnych zmierzających do poprawy stanu bezpieczeństwa i porządku publicznego dzielnicowi, którzy obsługują teren miasta ujawnili 1006 represjonowanych wykroczeń (w 2014 r. - 651), gdzie 721 sprawców zostało ukaranych mandatami karnymi (w 2014 r. - 559), a wobec 285 osób zastosowano najłagodniejszy środek represji, jakim jest pouczenie (w 2014 r. - 92), a także wylegitymowali 8357 osób (w 2014 r. - 8364).
Poza wymienionymi powyżej środkami represji, dzielnicowi w czasie wykonywania obowiązków służbowych przeprowadzili 2170 wywiadów i ustaleń (w 2014 r. - 2527) oraz skierowali 75 wniosków do Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w Zduńskiej Woli (w 2014 r. - 70). W okresie tym dzielnicowi odbyli oraz uczestniczyli w 171 spotkaniach  środowiskowych (w 2014 r. - 137).

Zespół ds. Nieletnich oprócz ustalania nieletnich sprawców czynów karalnych, zajmuje się czynnie zagadnieniem rozpoznania zakresu przestępczości wśród nieletnich i prowadzeniem działań profilaktyczno-wychowawczych. W roku 2015 w konflikt z prawem weszło 16 nieletnich, którzy popełnili 35 czynów karalnych. W roku 2014 podobna liczba nieletnich tj. 31 popełniła 168 czynów karalnych. Ujawniono 110 nieletnich pod wpływem alkoholu (w 2014 r. – 86) oraz 9 pod wpływem narkotyków (w 2014 r. – 8). Realizując zadania dotyczące powiadamiania właściwych instytucji o nagannym zachowaniu nieletnich przekazano 120 zawiadomień do sądów rodzinnych (w 2014 r. – 114). Przeprowadzono 370 spotkań prewencyjnych z dziećmi i młodzieżą oraz 59 z kadrą pedagogiczną, rodzicami i opiekunami. W roku 2014 przeprowadzono 262 spotkania z nieletnimi oraz 23 z kadrą pedagogiczną, rodzicami i opiekunami. Zwiększona liczba spotkań prewencyjnych, jakie zostały przeprowadzone z dziećmi i młodzieżą, to efekt większego zapotrzebowania ze strony placówek oświatowych oraz opiekunów i rodziców, jak również realizacja nowego systemu podejścia do problemów wychowawczych poprzez spotkania, wykłady i dyskusje uświadamiające możliwe zagrożenia, skutki uzależnień oraz konsekwencje natury prawnej.

W 2015 roku na terenie Zduńskiej Woli odnotowano 30 wypadków drogowych (w 2014 r. - 48), w których 1 osoba poniosła śmierć (w 2014 r. - 1), a rannych zostało 37 osób (w 2014 r. - 44). W porównaniu do roku poprzedniego liczba wypadków zmalała o 18, a osób rannych o 7. Ponadto w analizowanym okresie na terenie miasta Zduńska Wola zanotowano 337 kolizji drogowych (w 2014 r. - 336), o 1 kolizję mniej niż w roku ubiegłym. Najczęstszymi przyczynami wypadków i kolizji było: nieustąpienie pierwszeństwa przejazdu, nieprawidłowe przejeżdżanie przejść dla pieszych, niedostosowanie prędkości do warunków jazdy, niezachowanie bezpiecznej odległości od pojazdu poprzedzającego, nieprawidłowe wyprzedzanie oraz nieprawidłowe skręcanie.

Poprawie bezpieczeństwa na drogach służą również liczne wystąpienia do zarządców dróg z wnioskami o zmiany organizacji ruchu oraz o występujących lokalnych zagrożeniach na drogach. Stałym elementem działań prewencyjnych było przekazywanie do lokalnych mediów informacji o stanie bezpieczeństwa, istniejących zagrożeniach oraz wyjaśnień interpretacyjnych dotyczących niektórych przepisów. Prowadzone były działania wśród dzieci i młodzieży, ze szczególnym nasileniem w miesiącu czerwcu, gdzie tematem przewodnim był bezpieczny wypoczynek w czasie wakacji oraz bezpieczna droga do szkoły. Zrealizowane spotkania, poza prewencyjnym i wychowawczym oddziaływaniem, znajdują swoje odzwierciedlenie w statystyce zdarzeń drogowych z udziałem tych uczestników ruchu drogowego. Nieletni do lat 14 byli sprawcami 2 wypadków oraz 3 kolizji drogowych. Podana liczba wypadków powodowana przez nieletnich stanowi 4,1% wszystkich wypadków i ten stosunkowo niewielki udział nieletnich sprawców zdarzeń drogowych to efekt odbytych 24 spotkań z nieletnimi, w czasie których omawiano zagadnienia związane z bezpiecznym poruszaniem się po drogach.

Kolejny rok kontynuowane były działania z zakresu profilaktyki i prewencji, ukierunkowane na poszerzenie wiedzy o zasadach bezpiecznego poruszania się po drogach i na poprawę bezpieczeństwa na drogach. Organizowane były konkursy wiedzy o ruchu drogowym dla uczniów szkół podstawowych i gimnazjalnych, wyposażono dzieci i młodzież w elementy oświetlenia rowerów i elementy odblaskowe.

2) Straż Miejska w Zduńskiej Woli

W 2015 r. w czasie służb patrolowych szczególną uwagą strażnicy objęli tereny wokół szkół, przedszkoli, ośrodków sportowych, place zabaw oraz tereny przyległe.

Realizując zadania egzekwowania przestrzegania zapisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi strażnicy ujawnili 267 wykroczeń (99 w roku 2013, 145 w 2014) za które nałożyli 146 grzywien , udzielili 118 pouczeń, skierowali 3 wnioski do Sądu Rejonowego w Zduńskiej Woli.
Strażnicy doprowadzili do miejsca zamieszkania 12 osób (w 2014 r. – 11), które po spożyciu alkoholu wywoływały zgorszenie w miejscu publicznym.
W 2015 r. Straż Miejska uczestniczyła w 4 spotkaniach Zespołu Interdyscyplinarnego w MOPSCOS oraz przeprowadziła 16 kontroli punktów sprzedaży alkoholu wspólnie z Biurem Programów Zdrowotnych i Spraw Społecznych, a wspólnie z Miejską Komisją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych – 44 kontrole punktów sprzedaży alkoholu. Szczególną uwagę podczas patroli zwracano na punkty sprzedaży alkoholu w obrębie Placu Wolności.


4. LOKALNY RYNEK SPRZEDAŻY NAPOJÓW ALKOHOLOWYCH

Zadania w zakresie przeciwdziałania alkoholizmowi gmina wykonuje m.in. poprzez ograniczenie dostępności alkoholu. Zadanie to polega na realizacji określonych w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi zasad wydawania, cofania i wygaszania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, kontroli przestrzegania warunków prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu i poza miejscem sprzedaży.

Na dzień 31 grudnia 2015 r. sprzedaż napojów alkoholowych prowadziło łącznie 141 punktów, tj. o 2 więcej niż w 2014 r., w tym:

  1. przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży – 105 punktów (sklepy);
  2.  przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży – 36 punktów (punkty gastronomiczne).


W 2015 r. zezwolenia otrzymało 80 punktów sprzedaży napojów alkoholowych, z tego:

  1. 66 punktów stanowiły sklepy;
  2. 14 punktów stanowiły punkty gastronomiczne.


Uchwała nr VIII/86/03 Rady Miasta Zduńska Wola z dnia 27 marca 2003 r. realizując zapisy powołanej ustawy określa dla terenu miasta Zduńska Wola liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia:

  1. poza miejscem sprzedaży – 140;
  2. w miejscu sprzedaży – 60.


Liczba punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5% alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży stanowi 96 sklepów w limicie, czyli 68,57% limitu, w miejscu sprzedaży 31 punktów w limicie - 51,67% limitu. Poziom wykorzystania w/w limitów utrzymuje się na podobnym poziomie od kilku lat.


5. DZIAŁALNOŚĆ PROWADZONA PRZEZ ORGANIZACJE POŻYTKU PUBLICZNEGO W ZAKRESIE PRZECIWDZIAŁANIA ALKOHOLIZMOWI

W 2015 r. przy realizacji zadań Programu Miasto Zduńska Wola współpracowało z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami prowadzącymi działalność pożytku publicznego w obszarze przeciwdziałania uzależnieniom i patologiom społecznym.

W roku 2015, w ramach otwartego konkursu ofert na realizację zadań publicznych związanych z realizacją zadań samorządu gminy w zakresie pomocy społecznej oraz przeciwdziałania uzależnieniom i patologiom społecznym, przekazano dotacje celowe w łącznej kwocie 38.000 zł Stowarzyszeniu Abstynentów Klubu „Wola” i Stowarzyszeniu Abstynentów Klub Wzajemnej Pomocy „Rzemieślnik”. W ramach otrzymanego wsparcia finansowego stowarzyszenia realizowały działania służące utrzymywaniu abstynencji, propagowaniu idei trzeźwości oraz profilaktyczno-rehabilitacyjne, tj.:

  • osoba „pierwszego kontaktu” w ramach punktu informacyjnego prowadziła rozmowy, udzielała porad osobom uzależnionym i współuzależnionym, koordynowała bieżącą działalność Stowarzyszenia, prowadziła nadzór nad prawidłową realizacją zleconych zadań,
  • podejmowano działania motywujące do leczenia odwykowego, udzielano konsultacji, pomocy   i porad osobom trzeźwiejącym,
  • odbywały się grupowe spotkania profilaktyczno-terapeutyczne,
  • organizowano otwarte spotkania motywujące do abstynencji,
  • świadczono pomoc psychologiczno-terapeutyczną dla osób uzależnionych i członków ich rodzin,
  • odbywały się spotkania integracyjne i okolicznościowe środowiska abstynenckiego.


W 2015 r. Miasto udzieliło pomocy finansowej w łącznej kwocie 101.000 zł, w formie dotacji celowej, 3 placówkom wsparcia dziennego, o których mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, prowadzącym działalność w formie świetlicy środowiskowej (ZHP Komenda Hufca Zduńska Wola, Stowarzyszenie „Uśmiech dziecka”, Zgromadzenie Zakonne Małe Dzieło Boskiej Opatrzności „Orioniści” - Świetlica Środowiskowa „Trampolina”), na realizację statutowych zadań tj.:

  • wspomagających rodzinę w sprawowaniu jej podstawowych funkcji związanych z opieką i wychowaniem,
  • zadań z zakresu profilaktyki uzależnień od alkoholu i środków psychoaktywnych, zdrowia, w formie warsztatów, pogadanek, prelekcji, zajęć profilaktyczno-edukacyjnych,
  • prowadzenie zajęć edukacyjno-wychowawczych podejmujących zagadnienia agresji, samoakceptacji, współpracy w grupie,
  • prowadzenie zajęć komputerowych, plastycznych, dydaktycznych, kulinarnych, sportowych, plenerowych, teatralnych, socjoterapeutycznych, kulturalnych, służących rozwojowi zainteresowań,
  • organizowały wycieczki krajoznawcze, gry i zabawy,
  • wspierały w nauce, służyły pomocą w odrabianiu prac domowych,
  • świadczenie pomocy psychologiczno-pedagogicznej podopiecznym, ich rodzicom, współpraca ze szkołą.


W pozalekcyjnych programach opiekuńczo-wychowawczych i socjoterapeutycznych w świetlicach środowiskowych w 2015 r. uczestniczyło 120 dzieci i młodzieży, które miały zapewnione dożywianie.


6. WNIOSKI

Z danych przedstawionych w diagnozie można sformułować następujące wnioski dotyczące realizacji zadań w 2015 r.:

  1. należy rozszerzać działania na rzecz zwiększenia dostępności pomocy terapeutycznej, rehabilitacyjnej i psychospołecznej dla osób uzależnionych od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych oraz ich rodzin;
  2. należy organizować pomoc psychologiczną, rehabilitacyjną dla dzieci i młodzieży zagrożonej uzależnieniami;
  3. wymagana jest kontynuacja programów profilaktyki uzależnień prowadzonych w placówkach oświatowych oraz objęcie działaniami jak największej liczby dzieci i młodzieży, a do współpracy zaangażować większą grupę rodziców/opiekunów;
  4. należy finansować działalność placówek wsparcia dziennego, w tym świetlic środowiskowych, zapewniających dzieciom, zwłaszcza z rodzin dysfunkcyjnych, bezpieczny sposób spędzania czasu po zajęciach szkolnych;
  5. należy kontynuować pozalekcyjne zajęcia sportowe dla dzieci i młodzieży mające na celu aktywne spędzanie czasu wolnego;
  6. należy systematycznie monitorować rzeczywistą skalę problemów uzależnień na terenie miasta Zduńska Wola oraz potrzeb środowiska lokalnego w zakresie ich rozwiązywania poprzez stałą współpracę z innymi instytucjami i organizacjami pozarządowymi działającymi w tym obszarze;
  7. należy organizować różne formy wypoczynku letniego i zimowego dla dzieci i młodzieży szkolnej z programem profilaktyki uzależnień;
  8. należy kontynuować działania informacyjno–edukacyjne skierowane do ogółu społeczności lokalnej poprzez m.in. upowszechnianie informacji o możliwościach pomocy osobom/rodzinom z problemem uzależnień lub doświadczających przemocy w rodzinie, współpracować w tym zakresie z mediami;
  9. należy prowadzić stałą diagnozę lokalnych zagrożeń społecznych, która ułatwi opracowanie programu rozwiązywania problemów alkoholowych i przeciwdziałania narkomanii oraz przeciwdziałania przemocy, zgodnie z potrzebami mieszkańców, we współpracy z innymi podmiotami;
  10. należy dofinansowywać szkolenia, kursy specjalistyczne dla nauczycieli i rodziców,  psychologów, pedagogów, terapeutów;
  11. należy budować międzyinstytucjonalne koalicje służące rozwiązywaniu problemów alkoholowych.


III.  STAN ZASOBÓW W SFERZE ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH,PRZECIWDZIAŁANIA NARKOMANII ORAZ PRZEMOCY W RODZINIE

Wśród wielu instytucji i organizacji społecznych prowadzących działalność w sferze przeciwdziałania uzależnieniom od alkoholu i innych środków psychoaktywnych oraz przeciwdziałania przemocy w rodzinie należy wymienić:

  1. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej Centrum Opieki Socjalnej w Zduńskiej Woli (wspieranie osób i rodzin w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, szczególnie osób i rodzin zagrożonych problemem alkoholowym oraz dotkniętych przemocą domową poprzez prowadzenie działań w ramach Punktu ds. Przemocy w Rodzinie oraz Zespołu Interdyscyplinarnego ds. Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie i Grup Roboczych);
  2. Samodzielny Publiczny Zakład Podstawowej Opieki Zdrowotnej – Poradnia Leczenia i Terapii Uzależnień (udzielanie pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób dorosłych, dzieci i młodzieży uzależnionych od alkoholu i innych substancji psychoaktywnych, eksperymentujących z substancjami psychoaktywnymi, a także dla współuzależnionych);
  3. Poradnia Leczenia Uzależnień przy Zduńskowolskim Szpitalu Powiatowym sp. z o.o. (leczenie niestacjonarne, w tym program terapii uzależnień, leczenie zespołów abstynenckich w warunkach ambulatoryjnych);
  4. Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych;
  5. Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie;
  6. Wojewódzki Szpital Psychiatryczny w Warcie – Oddział Leczenia Uzależnień;
  7. Poradnia Psychologiczno–Pedagogiczna;
  8. Komenda Powiatowa Policji;
  9. Straż Miejska;
  10. Sąd Rejonowy;
  11. placówki oświatowe (przedszkola, szkoły podstawowe, gimnazja i szkoły ponadgimnazjalne);
  12. organizacje pozarządowe działające w sferze zadań publicznych w obszarze przeciwdziałania uzależnieniom i patologiom społecznym oraz pomocy społecznej, między innymi: Komenda Hufca ZHP, Stowarzyszenia Abstynenckie: „Wola” i „Rzemieślnik”, Stowarzyszenie „Uśmiech Dziecka”, Małe Dzieło Boskiej Opatrzności – Orioniści;
  13. lokalne media.


IV.  CELE PROGRAMU

Do podstawowych celów Programu w zakresie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych należy w szczególności:

  1. zmniejszenie populacji osób pijących alkohol w sposób szkodliwy i zagrażający zdrowiu i życiu;
  2. ograniczanie spożycia napojów alkoholowych oraz zmiana struktury ich spożywania przez dzieci, młodzież oraz podwyższenie wieku inicjacji alkoholowej;
  3. zwiększenie liczby osób korzystających z profesjonalnej pomocy terapeutycznej w zakresie leczenia uzależnień i współuzależnień;
  4. zwiększenie wiedzy wśród dzieci i młodzieży poprzez działalność edukacyjno-informacyjną w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych oraz kształtowania właściwych postaw;
  5. zwiększenie działań ukierunkowanych na zapobieganie i ograniczanie skutków społecznych związanych z nadużywaniem alkoholu dla mieszkańców miasta poprzez prowadzenie działalności edukacyjno–informacyjnej;
  6. stała współpraca z instytucjami i organizacjami pozarządowymi, których działalność służy rozwiązywaniu problemów alkoholowych;
  7. zmniejszenie liczby przypadków naruszania przepisów prawnych regulujących obrót napojami alkoholowymi.
  8. Wmienione cele osiągane będą w szczególności poprzez realizację następujących zadań:
    1) zwiększenie dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych, zagrożonych uzależnieniem i współuzależnionych;
    2) udzielanie rodzinom, w których występuje problem uzależnień, pomocy psychospołecznej
    i prawnej, a w szczególności ochrona przed przemocą w rodzinie;
    3) prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych, przeciwdziałania narkomanii i przemocy w rodzinie, w szczególności dla dzieci i młodzieży, w tym prowadzenie pozalekcyjnych zajęć sportowo–rekreacyjnych, realizacja pozalekcyjnych programów opiekuńczo–wychowawczych i socjoterapeutycznych w placówkach wsparcia dziennego, realizacja zadań z zakresu  profilaktyki wczesnodziecięcej;
    4) współpracę i wspomaganie działalności instytucji, organizacji, stowarzyszeń i osób fizycznych, służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych i narkomanii oraz przeciwdziałaniu przemocy;
    5) prowadzenie działań ukierunkowanych na zapobieganie i ograniczenie skutków społecznych związanych z nadużywaniem alkoholu i innymi uzależnieniami;
    6) organizowanie różnych form wypoczynku letniego i zimowego dla dzieci i młodzieży szkolnej połączonych z realizacją programów profilaktycznych;
    7) udział w ogólnopolskich i lokalnych akcjach oraz kampaniach z zakresu przeciwdziałania uzależnieniom i przemocy w rodzinie;
    8) kontrole punktów sprzedaży napojów alkoholowych;
    9) wspieranie działań na rzecz przeciwdziałania nietrzeźwości kierowców na drogach i zwiększenia bezpieczeństwa ruchu drogowego.


V.  ZADANIA I SPOSÓB REALIZACJI PROGRAMU

1. Zwiększenie dostępności pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych, zagrożonych uzależnieniem i współuzależnionych, w szczególności:

1) współpraca z placówkami służby zdrowia w zakresie prowadzenia  rehabilitacji i terapii osób uzależnionych, w tym dzieci i młodzieży, osób współuzależnionych i osób dotkniętych przemocą w rodzinie oraz osób stosujących przemoc, poprzez finansowanie programów psychoterapii;
2) współpraca ze stowarzyszeniami abstynenckimi poprzez dofinansowanie programów terapeutycznych dla członków tych stowarzyszeń i ich rodzin;
3) motywowanie przez Miejską Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych do podjęcia terapii i leczenia odwykowego, kierowanie do poradni, lekarza biegłego lub do sądu o zastosowanie obowiązku leczenia;
4) prowadzenie działalności informacyjnej dla mieszkańców Miasta w zakresie możliwości uzyskania specjalistycznej pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej w placówkach realizujących zadania w zakresie rozwiązywania problemów uzależnień oraz przeciwdziałania przemocy, współpraca w tym zakresie z mediami.
Realizatorzy: Pełnomocnik Prezydenta ds. Profilaktyki Uzależnień, pracownicy Biura Programów Zdrowotnych i Spraw Społecznych Urzędu Miasta, placówki służby zdrowia, Stowarzyszenia Abstynenckie, członkowie Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej Centrum Opieki Socjalnej, Policja, sąd, Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie, placówki oświatowe.


2. Udzielanie rodzinom, w których występuje problem uzależnień, pomocy psychospołecznej i prawnej, a w szczególności ochrona przed przemocą w rodzinie poprzez:


1) realizację przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej Centrum Opieki Socjalnej w Zduńskiej Woli w ramach Punktu ds. Przemocy w Rodzinie zadań w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie m.in. przez:
a) udzielanie pomocy prawnej, psychologicznej i socjalnej ofiarom przemocy,
b) organizowanie interwencji na rzecz ofiar przemocy w ramach działania Punktu;
2) prowadzenie skoordynowanych działań wobec rodzin dotkniętych przemocą w rodzinie przez Zespół Interdyscyplinarny oraz Grupy Robocze składające się z przedstawicieli instytucji i organizacji pozarządowych, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie, zgodnie z zapisami ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie;
3) finansowe wspomaganie zadań realizowanych przez placówkę wsparcia dziennego, o której mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej;
4) prowadzenie działalności informacyjnej dla mieszkańców miasta Zduńska Wola w zakresie możliwości uzyskania wsparcia dla osób i rodzin, w których występuje problem uzależnień oraz przemoc w rodzinie, współpraca w tym zakresie z mediami;
5) dofinansowywanie szkoleń i kursów specjalistycznych w zakresie pracy z dziećmi pochodzących z rodzin z problemem alkoholowym, narkotykowym, dotkniętych przemocą.


Realizatorzy: Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej Centrum Opieki Socjalnej, Zespół Interdyscyplinarny ds. Przeciwdziałania Przemocy, Policja, Straż Miejska, sąd, Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie, Poradnia Psychologiczno–Pedagogiczna, Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Biuro Programów Zdrowotnych i Spraw Społecznych Urzędu Miasta, Pełnomocnik Prezydenta ds. Profilaktyki Uzależnień, prawnicy socjalni, kuratorzy sądowi, pedagodzy, psycholodzy, terapeuci i inni specjaliści zajmujący się problematyką uzależnień i przemocą w rodzinie w ramach tworzonych Grup Roboczych.    


3. Prowadzenie profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej w zakresie rozwiązywania problemów alkoholowych, przeciwdziałania narkomanii i przemocy w rodzinie, w szczególności dla dzieci i młodzieży, w tym prowadzenie pozalekcyjnych zajęć sportowo–rekreacyjnych, realizacja pozalekcyjnych programów opiekuńczo–wychowawczych i socjoterapeutycznych w placówkach wsparcia dziennego, realizacja zadań z zakresu  profilaktyki wczesnodziecięcej poprzez:


1) finansowanie programów profilaktycznych dla uczniów oraz szkoleń dla nauczycieli i rodziców, realizowanych w placówkach oświatowych promujących zdrowy styl życia bez używek;
2) współpracę i wspomaganie placówek oświatowych poprzez udzielanie wsparcia psychologicznego uczniom szkół podstawowych i gimnazjalnych w sytuacjach problemów związanych z używaniem alkoholu i innych substancji psychoaktywnych, zagrożenia uzależnieniem, występowania zjawiska przemocy w środowisku rodzinnym, szkolnym, rówieśniczym oraz zagrożeń niedostosowania społecznego zwiększającego ryzyko uzależnienia;
3) współudział w działaniach promujących trzeźwy i bezpieczny sposób spędzania wolnego czasu przez dzieci i młodzież poprzez organizowanie zajęć pozaszkolnych w placówkach wsparcia dziennego oraz placówkach oświatowych, finansowanie projektów i działań profilaktycznych, w tym skierowanych do dzieci w przedszkolach;
4) informowanie o dostępności usług terapeutycznych i rehabilitacyjnych osób uzależnionych i ich rodzin, podejmowanie działań edukacyjnych w zakresie wiedzy o szkodliwości spożywania alkoholu i innych substancji psychoaktywnych, udział w ogólnopolskich oraz lokalnych kampaniach i akcjach informacyjno–edukacyjnych skierowanych do różnych grup odbiorców (konferencje, szkolenia, warsztaty);
5) promowanie alternatywnych form spędzania wolnego czasu przez dzieci i młodzież szkolną m.in. poprzez wspieranie imprez sportowo–rekreacyjnych, organizowanie pozalekcyjnych zajęć sportowych, zakup sprzętu sportowego, nagród w konkursach i zawodach sportowych;
6) organizowanie i finansowanie różnych form wypoczynku letniego i zimowego, dla dzieci i młodzieży z grup ryzyka, połączonych z realizacją programów profilaktycznych;
7) wspieranie wydarzeń promujących zdrowy tryb życia i abstynencję, adresowanych do rodzin;
8) diagnozowanie i stałe monitorowanie problemów uzależnień oraz przeprowadzanie badań w zakresie efektywności lokalnych działań podejmowanych w ramach Programu;
9) zakup materiałów profilaktycznych, informacyjnych, edukacyjnych i promocyjnych (prasa i książki specjalistyczne, broszury, plakaty, druki, ulotki);
10) współpracę z mediami mającą na celu promowanie trzeźwego stylu życia.
Realizatorzy: Pełnomocnik Prezydenta ds. Profilaktyki Uzależnień, Urząd Miasta, Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, MOPSCOS, placówki oświatowe, kluby sportowe, organizacje pozarządowe i inne podmioty realizujące działania w zakresie uzależnień i przeciwdziałania przemocy w rodzinie, wspólnoty lokalne, osoby fizyczne i prawne oraz uprawnieni realizatorzy, Policja i Straż Miejska, media.


4. Współpraca i wspomaganie działalności instytucji, organizacji, stowarzyszeń i osób fizycznych, służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych i narkomanii oraz przeciwdziałaniu przemocy, w szczególności:


1) współpraca z organizacjami pozarządowymi i innymi podmiotami pożytku publicznego w obszarze profilaktyki i rozwiązywania problemów uzależnień; promowanie ciekawych projektów i inicjatyw społecznych poprzez wsparcie finansowe i pomoc merytoryczną;
2) wspomaganie działalności organizacji  promujących zdrowy tryb życia i abstynencję;
3) zakup materiałów, sprzętu sportowego niezbędnego do realizacji zadań z zakresu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych, przeciwdziałania narkomanii i przemocy w rodzinie dla organizacji pozarządowych, jednostek, instytucji realizujących powyższe zadania;
4) dofinansowanie lub finansowanie szkoleń, kursów specjalistycznych dla osób fizycznych podnoszących kwalifikacje w zakresie pracy z dziećmi i młodzieżą, osobami uzależnionymi i ich rodzinami;
5) organizowanie spotkań, w tym konferencji, w celu wymiany doświadczeń i wypracowania kierunków działań w obszarze uzależnień.
Realizatorzy: Pełnomocnik Prezydenta ds. Profilaktyki Uzależnień, upoważnieni pracownicy Urzędu Miasta, Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Urząd Miasta, Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej Centrum Opieki Socjalnej, Policja.


5. Podejmowanie interwencji w związku z naruszeniem przepisów określonych w art. 13¹ i art. 15 (reklama i promocja napojów alkoholowych) ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, w szczególności:


1) prowadzenie kontroli punktów sprzedaży i podawania napojów alkoholowych w zakresie przestrzegania zasad i warunków korzystania z zezwoleń;
2) prowadzenie działań edukacyjnych skierowanych do przedsiębiorców prowadzących sprzedaż napojów alkoholowych w zakresie przestrzegania zasad oraz warunków konkurencji i zakazu sprzedaży alkoholu osobom poniżej 18 roku życia;
3) podejmowanie działań w związku z łamaniem przepisów prawa dotyczących obrotu napojami alkoholowymi oraz związanych z zakazem reklamy i promocji napojów alkoholowych.    
Realizatorzy: Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Komenda Powiatowa Policji, Straż Miejska, Urząd Miasta, sąd.


6. Zapewnienie działania Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, współpraca z Policją i Strażą Miejską, w szczególności:


1) zabezpieczenie pracy Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz zespołów problemowych Komisji, szkolenia dla członków Komisji;
2) pokrywanie opłat sądowych na rzecz budżetu państwa w związku z wniesieniem do sądu wniosku o zastosowanie obowiązku leczenia w zakładzie lecznictwa odwykowego wobec osoby skierowanej przez Miejską Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych;
3) pokrywanie opłat za badanie psychiatryczno-psychologiczne w związku z wniesieniem do sądu wniosku o zastosowanie obowiązku leczenia w zakładzie lecznictwa odwykowego wobec osoby skierowanej przez Miejską Komisję Rozwiązywania Problemów Alkoholowych;
4) współdziałanie z Policją i Strażą Miejską w obszarze zadań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych i narkomanii oraz udzielanie wsparcia finansowego w zakresie realizowanych w tym zakresie zadań.
Realizatorzy: Pełnomocnik Prezydenta ds. Profilaktyki Uzależnień, upoważnieni pracownicy Biura Programów Zdrowotnych i Spraw Społecznych, Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Policja, Straż, Sąd.


7. Podejmowanie działań na rzecz przeciwdziałania nietrzeźwości na drogach i zwiększenia bezpieczeństwa ruchu drogowego, w szczególności poprzez:


1) współpracę z Komendą Powiatową Policji, Strażą Miejską, szkołami nauki jazdy;
2) udział w ogólnopolskich oraz lokalnych kampaniach i akcjach informacyjno–edukacyjnych.
Realizatorzy: Pełnomocnik Prezydenta ds. Profilaktyki Uzależnień, upoważnieni pracownicy Biura Programów Zdrowotnych i Spraw Społecznych, Miejska Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Komenda Powiatowa Policji, Straż Miejska.

VI.  WSKAŹNIKI MONITORINGU PROGRAMU

Wskaźniki monitoringu Programu:

  1. liczba osób uzależnionych objętych terapią;
  2. liczba osób objętych działaniami pomocowymi m. in. współuzależnieni, dzieci z grup ryzyka;
  3. liczba odbiorców programów realizowanych przez organizacje pozarządowe;
  4. liczba programów profilaktycznych realizowanych w środowisku nauczania i wychowania oraz liczba odbiorców programów;
  5. liczba uczestników programów i zajęć o charakterze profilaktycznym, organizowanych w świetlicach środowiskowych;
  6. liczba dzieci i młodzieży uczestniczących w różnych formach wypoczynku organizowanych w ramach programów profilaktycznych i zajęciach pozalekcyjnych, w tym sportowych;
  7. liczba osób korzystających z pomocy specjalistycznej w ramach Punktu ds. Przemocy w Rodzinie;
  8. liczba osób korzystających z pomocy specjalistów w ramach programów zdrowotnych w zakresie uzależnień;
  9. liczba prowadzonych procedur „Niebieskiej Karty” i podjętych interwencji przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej Centrum Opieki Socjalnej i Komendę Powiatową Policji;
  10. liczba zorganizowanych szkoleń, spotkań, konferencji oraz liczba ich uczestników;
  11. liczba podmiotów objętych kontrolą, działających na rynku obrotu napojami alkoholowymi oraz rezultaty kontroli.


VII.  ZASADY FUNKCJONOWANIA MIEJSKIEJ KOMISJI ROZWIĄZYWANIA PROBLEMÓW ALKOHOLOWYCH


Kluczową rolę w rozwiązywaniu problemów alkoholowych na szczeblu lokalnym ustawodawca powierzył Miejskiej Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, która zgodnie z ustawą powoływana jest przez Prezydenta Miasta.

Do zadań Komisji należy:

  1. inicjowanie działań związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych dotyczących:
    a) zwiększania pomocy terapeutycznej i rehabilitacyjnej dla osób uzależnionych od alkoholu,
    b) udzielania rodzinom, w których występują problemy alkoholowe, pomocy psychospołecznej i prawnej, w szczególności ochrony przed przemocą w rodzinie,
    c) prowadzenia profilaktycznej działalności informacyjnej i edukacyjnej, w szczególności dla dzieci i młodzieży,
    d) wspomaganie działalności instytucji, stowarzyszeń i osób fizycznych służącej rozwiązywaniu problemów alkoholowych;
  2. podejmowanie czynności zmierzających do prowadzenia postępowań w sprawach osób nadużywających alkoholu, zgodnie z art. 24 ustawy;
  3. opiniowanie, w formie postanowienia, wniosków o wydanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych w przedmiocie zgodności lokalizacji punktów sprzedaży z zasadami usytuowania na terenie miasta Zduńska Wola miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych;
  4. opiniowanie projektu Miejskiego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Sprawozdania i informacji z wykonania Programu;
  5. współuczestnictwo w realizacji podejmowanych przez Prezydenta Miasta, jako organu zezwalającego, działaniach dotyczących kontroli punktów sprzedaży napojów alkoholowych w zakresie przestrzegania zasad i warunków korzystania z zezwolenia oraz zgodności ich działalności z przepisami obowiązującego prawa;
  6. podejmowanie czynności zmierzających do orzeczenia o zastosowaniu wobec osób uzależnionych od alkoholu obowiązku poddania się leczeniu w zakładzie lecznictwa odwykowego;
  7. kierowanie na badanie przez biegłych w celu wydania opinii w przedmiocie uzależnienia od alkoholu i wskazania rodzaju zakładu leczniczego;
  8. udział członków Komisji w szkoleniach z zakresu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.

Ustala się następujące zasady finansowania pracy członków Komisji:

  1. członkowi MKRPA za udział w posiedzeniu Komisji i jej zespołów przysługuje wynagrodzenie w formie miesięcznego ryczałtu brutto, bez względu na liczbę posiedzeń w miesiącu, w wysokości:
    a) przewodniczący    180 zł,
    b) członek        140 zł;
  2. nieobecność członka na posiedzeniu powoduje potrącenie wynagrodzenia w wysokości proporcjonalnej do liczby posiedzeń w danym miesiącu.


VIII.  SPOSÓB REALIZACJI I FINANSOWANIA PROGRAMU


Realizację zadań ujętych w Programie koordynuje Pełnomocnik ds. Uzależnień we współpracy z Biurem Programów Zdrowotnych i Spraw Społecznych Urzędu Miasta oraz Miejską Komisją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych poprzez:    

  1. zlecanie zadań jednostkom miejskim (Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej Centrum Opieki Socjalnej, Samodzielny Publiczny Zakład Podstawowej Opieki Zdrowotnej, placówki oświatowe);
  2. zakupy i zlecenia zewnętrzne:
    a) konkursy ofert,
    b) zamówienia publiczne,
    c) bez stosowania ustawy z dnia 29 stycznia 2004 - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2164 ze zm.),
    d) na wniosek organizacji pozarządowych lub innych podmiotów prowadzących działalność pożytku publicznego;    
  3. ograniczenie dostępu do alkoholu (zgodnie z przepisami ustawy Rada Miasta uchwałą nr VIII/86/03 z dnia 27 marca 2003 r. ustaliła liczbę punktów sprzedaży napojów alkoholowych określając limit punktów sprzedaży; potrzeba ograniczenia dostępności do alkoholu dotyczy osób i grup, które z mocy prawa nie mogą kupować i spożywać alkoholu).

Program realizowany będzie przez cały rok kalendarzowy w ramach środków finansowych zaplanowanych w budżecie Miasta, stanowiących dochody z tytułu opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Szacowana wysokość wpływów z opłat w 2017 r. planowana jest na ogólną kwotę 780.000 zł. Środki finansowe na realizację zadań w 2017 r. zapisane są w dziale 851 - Ochrona zdrowia i dziale 852 - Pomoc społeczna, w następujący sposób:

  1. w rozdziale 85153 – Zwalczanie narkomanii –  zaplanowana kwota 228.115 zł;
  2. w rozdziale 85154 – Przeciwdziałanie alkoholizmowi – zaplanowana kwota 486.885 zł;
  3. w rozdziale 85205 – Przeciwdziałanie przemocy w rodzinie – zaplanowana kwota 65.000 zł.

IX.  SPRAWOZDAWCZOŚĆ
Sprawozdanie z realizacji zadań ujętych w Programie na 2016 r. przedłożone zostanie Radzie Miasta w terminie do 30 kwietnia 2017 r. przez Prezydenta Miasta.